Edirne'deki Sessiz Tanık: Kara Mustafa Paşa'nın Mezar Taşı

Kara Mustafa Paşa'nın idamını belgeleyen dönemin gravürü

”Aslen Türk olan Merzifonlu Kara Mustafa Paşa,

1634’te Merzifon’a bağlı Marınca köyünde dünyaya gelmiştir” (Ateş,2022,s.209).

Sultan IV.Mehmet zamanında göstermiş olduğu başarılar sayesinde sadrazam olmuştur.

IV.Mehmet önderliğinde sadrazam ve osmanlı askerleri ile beraber sefere doğru yola çıktılar. Belgrada kadar Sultan IV.Mehmet (avcı mehmet) orduya eşlik etmiştir. Padişah Merzifonlu Kara Mustafa Paşaya ”Sancak-ı Şerîfi sana ve seni Bârî ta‘âlâ’ya emânet eyledim. Hâfız ve nâsırın olsun.” diyerek mutlak komuta yetkisini ona devretmiş ve avlanmak üzere Belgrad’da kalmıştır (Çolak & Aydar, 2020). Viyana kuşaltmasıyla sadrazam şöhret kazanmayı hedeflemektedir. 14 Temmuz 1683'te Viyana önlerine gelinmiştir. ”Belgrad'da bulunan ve Viyana'ya gidilmesine şaşıran IV. Mehmed, "Kastımız Yanık ve Komorn idi. Beç Kalesi dilde yoktu. Paşa ne acib saygısızlık edip bu sevdaya düşmüş. Hoş imdi Hak Teala asan getire. Lakin mukaddem bildireydi rıza vermezdim" sözleriyle hayretini belirtmiştir”(Özcan ,2004,s.247). Avusturya'nın donanması Osmanlı donanmasından daha güçlüydü ve kuşaltmanın iki ay sürmesi askerlerde moral bozukluğuna sebebiyet vermektedir. Bu sebeplerden kaynaklı II.Viyana bozgunu başarısız olmuştur. IV. Mehmet yaşanan duruma karşılık sadrazam Merzifonlu Kara Mustafa Paşayı Belgrad taraflarında idam emrini vermiştir. Sadrazamın kellesi Edirneye getirilmiş ve Saruca Paşa Camii haziresine gömülmüştür. Bugün caminin bahçesinde Kara Mustafa Paşa'ya ait bir mezar taşı ve kitabe bulunmaktadır.

• Yukarıdaki görsel Saruca Paşa Camii de bulunan Merzifonlu Kara Mustafa Paşanın mezar taşına aittir.

KAYNAKÇALAR

Ateş, Ş. (2022). 1075-1099/1664-1688 tarihli anonim bir esere göre II. Viyana seferinde Sadrazam Kara Mustafa Paşa. ETÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (14), 203-221. http://dx.doi.org/10.29157/etusbed.984143

​Çolak, S., & Aydar, M. (2020). Savaş ve propaganda: 1683 Viyana Kuşatması üzerine bir değerlendirme. Belleten, 84(301), 1045-1096. https://doi.org/10.37879/belleten.2020.1045

Özcan, A. (2004). Merzifonlu Kara Mustafa Paşa. TDV İslâm ansiklopedisi (Cilt 29, ss. 246-249). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.